"हो,मन्या सुर्वे माझ्या मामाचा मुलगा आहे!"-नाना पाटेकर...

"हो,मन्या सुर्वे माझ्या मामाचा मुलगा आहे!"- नाना पाटेकर...

Raju Tapal publisher October 10, 2026 35

"हो,मन्या सुर्वे माझ्या मामाचा मुलगा आहे!"- नाना पाटेकर...

नाना पाटेकर यांनी जेव्हा पहिल्यांदा ही कबुली दिली होती तेव्हा मुंबई फिल्म इंडस्ट्रीत जणू सगळ्यांना साप चावल्यासारखं झालं होतं. मोजक्या लोकांनाच तेव्हापर्यंत माहिती होतं की नाना पाटेकर आणि मन्या सुर्वे लहानपणी एकत्र खेळले आहेत. तोच मन्या सुर्वे ज्याच्या नावाने मुंबईचं अंडरवर्ल्ड थरथर कापायचं. “होय,मन्या सुर्वे माझ्या मामाचा मुलगा आहे!”,नाना पाटेकर यांनी जेव्हा पहिल्यांदा ही कबुली दिली होती तेव्हा मुंबई फिल्म इंडस्ट्रीत जणू सगळ्यांना साप चावल्यासारखं झालं होतं. मोजक्या लोकांनाच तेव्हापर्यंत माहिती होतं की नाना पाटेकर आणि मन्या सुर्वे लहानपणी एकत्र खेळले आहेत. तोच मन्या सुर्वे ज्याच्या नावाने मुंबईचं अंडरवर्ल्ड थरथर कापायचं.

आणि, हेच एक कारण होतं की नाना पाटेकरांचं बालपण मुंबईत नाही तर मुरुडमध्ये गेलं. त्यांची आई निर्मला यांना वाटत नव्हतं की मुलगाही आपल्या माहेरच्या वातावरणात वाढावा. आणि, नाना पाटेकरांची कहाणी फिल्म्सपासून नाही, तर त्यांच्या आईपासूनच सुरू होते. ‘ताकि सनद रहे विद पंकज शुक्ल’ चा आजचा भाग विश्वनाथ पाटेकर उर्फ नाना पाटेकरांच्या व्यक्तिमत्त्वाच्या अशाच काही अनोळखी पैलूंना समर्पित आहे. “I have learnt acting from her. I have learnt everything from my mother.”आपल्या आई निर्मला यांच्याबद्दल नानांचं हे वाक्य जितकं छोटं आहे,त्यामागे तितकंच मोठं आयुष्य आहे. सात मुलांपैकी पाच मुलांना गमावणाऱ्या आईचं हृदय किती रडलं असेल. आपल्या डोळ्यांसमोरच आई-वडिलांना गमावलं, पतीला गमावलं आणि आपल्या भावाचा उघडपणे एन्काऊंटरही...!

नानांसाठी त्या फक्त घरच्या प्रमुख नव्हत्या. त्या जीवनाकडे पाहण्याचा त्यांचा पहिला दृष्टिकोन होत्या. नानांचा जन्म विश्वनाथ पाटेकर म्हणून झाला. वडील गजानन पाटेकर कापडाच्या व्यवसायाशी संबंधित होते आणि मुंबईत राहत होते. नाना आणि त्यांचे भाऊ अशोक व दिलीप मुरुडमध्ये आईसोबत मोठे झाले. आईच्या एका मैत्रिणीने त्यांना नाना म्हणून हाक मारायला सुरुवात केली आणि नंतर तेच त्यांचं लोकप्रिय नाव झालं. सुट्टीत मुलं मुंबईला यायची आणि वडिलांसोबत वेळ घालवायची. या अंतरामुळे लहानपणी वडील त्यांच्यासाठी अशा माणसासारखे बनले होते,जो आपलाच होता,पण नेहमी जवळ नव्हता. लहानपणीची दुसरी जखम आर्थिक नव्हती,तर आतली होती. दोन्ही भाऊ त्यांच्यापेक्षा गोरे होते आणि नाना आपल्या रंगावरून न्यूनगंडाने घेरलेले असायचे.

त्यांनी आठवणही सांगितली होती की त्यांची आई शेजारच्या एका मुलीला विचारायची की ती दिलीपशी लग्न करेल की नानाशी. मुलगी प्रत्येक वेळी दिलीपकडे बोट दाखवायची. कारण विचारल्यावर म्हणायची, नाना काळा आहे. एका लहान मुलाचा आत्मविश्वास तोडण्यासाठी हे खूप जास्त होतं.

शाळेच्या दिवसात नानांनी नाटकांमध्ये काम करायला सुरुवात केली. पहिलं मोठं नाटक बघायला त्यांचे वडील मुंबईहून मुरुडला आले. नानांचे वडील स्वतः तमाशा,नाटक आणि सिनेमाचे शौकीन होते.